15 minuten burgemeester

Gert Jan Boels had zijn dochtertje meegenomen. Ze vond de troebele appelsap die we haar voorzetten niet erg lekker. En van de plechtigheid van de beëdiging van haar vader was ze evenmin onder de indruk. Pappa zelf vond de situatie wel bijzonder. Zo ben je nietsvermoedend oud-lid van de gemeenteraad. En zo ben je burgemeester voor één dag. Of preciezer gezegd: voor een kwartiertje. Ik vermoed dat Boels daarmee houder is van het snelheidsrecord voor burgemeesters. Aantreden en aftreden in 15 minuten!

Het leek een makkelijke kwestie. Voordat je raadslid kunt worden, moet je een eed afleggen. In de eerste vergadering van de gemeenteraad is dat een collectieve plechtigheid: alle raadsleden leggen de eed af in handen van de burgemeester. In Stadskanaal is de burgemeester teruggetreden, maar er is natuurlijk altijd de nestor om de raadsvergadering voor te zitten. En de beëdiging van de nestor kan natuurlijk prima door een ander raadslid dat dan even het voorzitterschap van hem overneemt.

Ongeldige besluiten?

Dat was te makkelijk gedacht. VVD-raadslid Hans Klopstra – in het dagelijks leven advocaat – zag het probleem het eerst. In de wet staat dat een raadslid voordat hij zijn functie kan uitoefenen ‘in de vergadering, in handen van de voorzitter’ een voorgeschreven eed moet afleggen. Als er geen burgemeester is, dan is dat dus de nestor of een ander raadslid. Maar dat is bij de installatie lastig: dan is er immers nog niemand raadslid. Dus ook de nestor niet. Dus als er geen burgemeester is, kan niemand de vergadering voorzitten. En dus kan ook niemand de aanstaande leden van de raad de eed afnemen.

… dat daardoor de gemeenteraad niet is geïnstalleerd, de raadsleden geen raadslid zijn en de besluiten ongeldig.

Goede raad is duur. Want als al die raadsleden de eed afleggen in handen van iemand die niet de voorzitter kan zijn, dan voldoet de eed niet aan de letter van de wet. Als je een beetje extreem doordenkt, kun je zelfs nog bedenken dat daardoor de gemeenteraad niet is geïnstalleerd, de raadsleden dus geen raadslid zijn en de besluiten van de gemeenteraad ongeldig. Zucht.

Tot de schorsing

We raadpleegden deskundigen. Die zeiden verschillende dingen. Maar uiteindelijk leek het het verstandigste om toch gewoon maar een waarnemend burgemeester aan te stellen voor een hele korte periode. Die moest twee dingen doen: de vergadering openen en de nestor beëdigen. Meteen daarna zou hij de leiding van de vergadering kunnen overdragen aan de nestor.

En zo kwam het dat ik hem vandaag benoemde voor een precies omschreven periode

Wie vraag je voor zoiets? De loco? Nee, want je mag geen wethouder en burgemeester tegelijk zijn. De nestor? Nee, want de combinatie van raadslid en burgemeester is ook verboden. Gelukkig bleek Gert Jan Boels, de vroegere voorzitter van het overleg van fractievoorzitters, bereid om de klus te klaren. Hij had net afscheid genomen van de gemeentepolitiek, maar hij wist nog precies hoe het moest. En zo kwam het dat ik hem vandaag benoemde voor een precies omschreven periode: van vijf minuten voor de aanvang tot “na het moment waarop het langstzittende lid van de raad is beëdigd als raadslid en de heer G.J. Boels de raadsvergadering op 29 maart 2018 heeft geschorst.”

In de toekomst, zo zei Pop-art-kunstenaar Andy Warhol ooit, wordt iedereen vijftien minuten beroemd. Ik geloof niet dat inmiddels oud-burgemeester Boels daarop uit was toen hij ja zei op mijn verzoek. Maar hij hielp Stadskanaal met zijn vijftien minuten burgemeesterschap wel aan een nieuwe gemeenteraad.

Eén gedachte over “15 minuten burgemeester”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *