Beelden van Zeerijp

Zeerijp in cijfers: 3,4 en 8-1. Het is jammer, maar waar: zeg ‘Zeerijp’, en mensen denken aan aardbevingen. Dat geldt – iets minder, maar ook – voor Groningen als geheel. Helaas. Waar je ook komt, wat de reden van je ontmoeting ook is, het gaat altijd weer even over aardbevingen. Dat overkomt mij, maar ongetwijfeld ook inwoners van Zeerijp: de veelkleurige werkelijkheid teruggebracht tot één kwestie.

Beelden: Karin Lesuis

Dat is natuurlijk goed bedoeld. Het gebeurt met de beste intenties. En het zou gek zijn als mensen er helemaal niet naar zouden vragen. Maar tegelijk is het ook vervelend. Want Groningen is meer dan aardbevingen. Zoals ook Zeerijp meer is dan de harde klap van 3.4 op de Schaal van Richter op 8 januari van dit jaar.

Of we het nu willen of niet, door de gaswinning wordt alles ééndimensionaal. Het gaat alleen nog maar over gaswinning. Over aardbevingen. En als een ander er niet over begint, zijn we er zelf wel mee bezig. Dat blijft voorlopig zo, denk ik. Ook als de schade is opgelost, de gaswinning is beëindigd en de versterking van huizen op stoom is gekomen – en daar werken we hard aan – is het niet voorbij. Want zoals ‘Slochteren’ een positieve associatie had, zijn ‘Loppersum’ en ‘Zeerijp’ vastgeklonken aan de negatiefjes van de gaswinning. Zo zijn ze in onze hoofden gaan zitten.

Het gaat er wéér over!

Op 8 januari, de dag van de beving hier, hield de provincie een nieuwjaarsreceptie. Het gebruik is dat de commissaris dan een toespraak houdt. Ik weet nog goed dat ik me had voorgenomen om het in die toespraak nu eens kort te houden over de bevingen. En vooral een verhaal te verstellen dat Groningen meer is dan die aardbevingen en de gevolgen van de gaswinning.

Kortom, ik had voor die middag een toespraak voorbereid met de volgende strekking: als Kim Putters van het Sociaal Cultureel Planbureau rond de jaarwisseling op basis van onderzoek aangeeft dat Nederlanders best gelukkig zijn, dan gaat dat ook over Groningen. En wat kunnen we als overheden doen om het geluk in onze provincie te vergroten?Anderhalf uur voor de receptie werd – letterlijk in één klap – duidelijk dat de toespraak anders zou worden.

Bij mij ging er alleen een toespraak over de kop. Bij de mensen die geraakt werden door de aardbeving was het aanzienlijk meer. Maar ik dacht wel: het gaat er wéér over. Wat verdrietig!

Best aardig

Verdrietig, omdat het niet ophoudt. Maar ook verdrietig, omdat hierdoor opnieuw naar de achtergrond verdwijnt dat er ook dingen in Groningen goed gaan. Dat het hier goed wonen en werken is. Dat we het hier, om het op z’n Gronings te zeggen, met zijn allen ‘best aardig’ hebben. Het is misschien om die reden, dat Bert de Jong van de beeldentuin Eenrumermaar in Zeerijp mij vroeg voor de opening van deze expositie. Een expositie, zo legde hij uit, om Zeerijp ook positief op de kaart te zetten.

Nu is kunst inderdaad bij machte om van iets moeilijks iets moois te maken. Kunst kan troosten. Kunst kan relativeren. Kunst kan je optillen uit het leven van alledag. Of juist een aspect van dat van leven van alledag isoleren en daardoor bijzonder maken.

Zeerijp is veel te mooi om alleen in verband te brengen met scheuren

Ik ben het dus heel erg eens met de organisatie van deze tentoonstelling. Zeerijp is veel te mooi om alleen in verband te brengen met scheuren en breuken in woningen. Deze tuin bijvoorbeeld is zonder beelden al prachtig en wordt met beelden erbij alleen maar mooier.

Monumentaal werk

Beeldhouwers nemen voor mij in de beeldende kunst een bijzonder plek in. Ik koppel het altijd sterk met ambachtelijkheid. Aan fysiek werk. Het is lassen, het is steenhouwen, het is bij een gloeiende hete oven glas blazen of smeden. Het is vorm geven aan steen, aan staal, brons, lood, hout, klei of slib.

Het is vaak letterlijk wat het woord zegt: monumentaal werk. Groots. Aards. Indrukwekkend. In een tuin zoals hier, in een landschap waarin dat past. monumentaal werk. Ik zeg dit vanuit bewondering en eerbied voor beeldhouwwerk. Voor mij is beeldhouwen een indrukwekkend en groots vak. Ook al zei Michelangelo over zijn David dat hij het overtollige marmer alleen maar weg hoefde te halen. Want het beeld bestaat al, zei hij.

Maar het wonder is natuurlijk, dat vóór Michelango twee andere beeldhouwers met het stuk marmer bezig waren geweest. Ze hadden het opgegeven, want het stuk steen had wat hun betreft te veel imperfecties en was daardoor nogal ‘in onbalans’. Ik geloof niet dat deze twee zich hebben vergist. Maar Michelangelo zag iets anders. Wat voor de een imperfect is, vindt de ander juist perfect. ‘Beauty is in the eye of the beholder’. Dat geldt voor de beelden in Eenumermaar en ook voor Zeerijp als geheel.

Associaties met Zeerijp

Ik opende vanmiddag de expositie. Onder grote belangstelling. En dat geeft hoop. Bij een goede expositie is er voor elk eye wel een beauty. Ik probeer altijd zo te kijken, dat ik ’s avonds thuis een goed antwoord kan geven op de vraag: vond je het mooi? Meestal pik ik er dan één beeld uit en probeer daar iets over te zeggen.

Ik stel me voor dat iedereen die hier de komende weken rondloopt, precies dát doet. Als we vrienden en bekenden aansporen om hier ook te komen kijken, dan krijgen veel mensen nieuwe associaties met Zeerijp. O ja, dat was die prachtige middag, in die mooie tuin, in dat mooie landschap, met dat mooie werk van kunstenaars uit Groningen. ‘t Kon minder!

Eén gedachte over “Beelden van Zeerijp”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *