De hoek waar de klappen vallen


Het Matthäus-seizoen is aangebroken. Het is dus geen toeval dat een berucht zinnetje me te binnen schiet als ik onderweg ben naar de jaarvergadering van de Stichting Urgente Noden: “Ihr habet allezeit Arme bei euch”. Was deze uitspraak van Jezus een voorspelling? Een voorschrift zelfs? Of een uiting van berusting? Hebben we altijd armen bij ons? En zo ja, wat moeten we dan doen?

Bron: SCP, Armoede in kaart, 2016

Stoppen met armoedebeleid

De economie groeit weer, maar de armoede blijft. Zeker bij ons. Groningen is landskampioen werkloosheid. En als wetenschappers een kaartje maken van de verspreiding van maatschappelijke problemen, dan zie je in Groningen vaak de donkerste kleuren: de laagste levensverwachting, een laag inkomensniveau, veel kinderen in de jeugdzorg, veel laaggeletterdheid. Geen wonder dat met de hoge bijstandscijfers ook de armoedecijfers bij ons indrukwekkend zijn. De meeste Groninger gemeenten zitten boven het landelijk gemiddelde. Altijd armen bij je? In Groningen lijkt het er op.
Vroeger hadden veel provincies ‘armoedebeleid’. Maar de meeste zijn er mee gestopt. Groningen ook. Het idee daarbij is dat gemeenten voor hun inwoners de eerste overheid zijn. En dat zij dicht staan naast inwoners die hulp nodig hebben. Maar zoals het gaat met grote problemen: de provincie is slecht in op haar handen zitten. Het collegeakkoord ziet voor de provincie een rol weggelegd om ‘het sociale domein te verbinden, te regisseren en kennis te delen.’ Vanzelfsprekend met aandacht voor jongeren, ouderen, gehandicapten, vrijwilligers, mantelzorgers, asielzoekers, allochtonen en – daar komt hij toch – armoedebestrijding.

Beginnen met één mens

Vanzelfsprekend doen we dat niet op het niveau van afzonderlijke Groningers. Dat is werk voor gemeenten. Als wij helpen, helpen we organisaties. Vrijwilligers of zelfs gemeenten die zich inzetten voor leefbaarheid, zodat ze welzijns- en zorgvoorzieningen kunnen behouden en versterken. We geven geld aan de Stichting Leergeld. We dragen bij aan het jeugdsportfonds en het jeugdcultuurfonds. We helpen Humanitas. We ondersteunen het Groninger Studiefonds. En we stellen geld beschikbaar voor de voedsel en kledingbanken. 

Zo is ook onze verhouding met de Stichting Urgente Noden, vandaag bijeen in de synagoge in de Folkingestraat. Inmiddels 14 gemeenten hebben zich bij de stichting aangesloten, maar dan hebben we in onze provincie nog negen te gaan. Het zou goed zijn als de resterende gemeenten de stichting aan een volledige dekking helpen. Vandaag bleek uit voorbeelden waarom dat nodig is. Een kleine bijdrage kan helpen, ook als je diep in de puree zit. 

Allezeit Arme bei euch? Voorlopig wel. Ik zou graag zien dat we de armoede compleet verhelpen en de stichting overbodig maken. Maar tot nu toe is dat niet gelukt. Wie de armoede de wereld uit wilt helpen, kan soms het beste beginnen met één mens.