Een half rondetafelgesprek


Wat is eigenlijk de kern van mijn verhaal? De vraag is relevant, want ik heb al een schriftelijke ‘position paper’ ingeleverd. Maar het is een beetje knullig om voor te lezen wat ze al hebben. En bovendien: dat kost veel meer tijd dan ik zal krijgen. Een ‘rondetafelgesprek’ heet het eufemistisch. Want ‘hoorzitting’ klinkt zo ongezellig. Maar het is maar voor de helft waar. Want het gesprek vindt plaats aan een halfronde tafel. De vaste kamercommissie voor Economische Zaken en Klimaat vult de helft van de tafel in de Thorbeckezaal in de Tweede Kamer. Aan de andere helft schuiven eerst vertegenwoordigers aan van de wetenschap, van het Gasberaad, Milieudefensie en de Groninger Bodembeweging. Dan is er ruimte voor de directeuren van Shell en NAM en een vertegenwoordiger van de grote energieverbruikers. En helemaal aan het eind van de middag mag ik er plaatsnemen. Samen met een Brabantse gedeputeerde: Blok 4 – overheid.

Als je het abstract houdt, vindt iedereen dat redelijk en rechtvaardig.

Ik besluit dat de kern dezelfde is als altijd. Waarom draait het bij de gaswinning in Groningen? Om veiligheid, schadeherstel en toekomstperspectief. Als je het abstract houdt, vindt iedereen dat redelijk en rechtvaardig. Maar zodra het concreet wordt, wordt het spannend. Dan komen er belangentegenstellingen op tafel.

Want er is niks tegen in te brengen dat Groningers net zo veilig moeten zijn als andere Nederlanders. Maar ze zijn het niet. En als er schade ontstaat (die je eigenlijk zou moeten voorkomen), moet niemand reden hebben om te klagen over de manier waarop die wordt afgehandeld. Maar we hebben het wel. En als heel Nederland zolang als ik leef rijk werd door Gronings gas, dan is het eerlijk om de Groningers die er de nadelen van ondervinden tenminste toekomstperspectief te bieden. Tot zover is iedereen het met ons eens. Maar veiligheid, schadeafhandeling en perspectief voor Groningen zijn nog steeds niet geregeld.

Veilig

Toen ruim een maand geleden het kabinet een besluit nam om de gaswinning zo snel mogelijk af te bouwen, kon dat moeilijke besluit rekenen op veel waardering. Het besluit kwam voort uit het besef dat er niet zoiets bestaat als een veilig winningsniveau. In plaats van de gevolgen te bestrijden, probeerde het kabinet deze keer de oorzaak van onveiligheid aan te pakken. Jazeker, dat is ingewikkeld en het vergt ingrijpende maatregelen om de afhankelijkheid van Gronings gas terug te dringen. De gedeputeerde uit Brabant legt uit wat het betekent voor Brabantse energieslurpers. En ook in Groningen zijn we van harte bereid om daarin mee te denken.

We hopen – net als de minister – dat stoppen met winnen betekent dat het veiliger wordt. En dat dat een minder ingrijpende versterking nodig maakt. Maar we weten het niet. Terecht heeft de minister aan het Staatstoezicht op de Mijnen, het KNMI, TNO en de NEN-commissie gevraagd om de gevolgen daarvan in beeld te brengen. Veiligheid bedien je niet met een politieke gok. Wat nodig is om Groningers even veilig te maken als andere Nederlanders, wordt uitgemaakt door deze instanties.

De adviezen zijn gevraagd. Ze komen voor de zomer. En tot die tijd geldt dat het kabinetsbesluit een mooie ambitie formuleert, maar dat door die ambitie alleen onder de grond nog weinig verandert. Driekwart van de Groninger gasbel is er al uit. En dat veroorzaakt dreiging. Deze risico’s zijn de eerste reden om door te gaan met de versterking, totdat we weten dat we met minder toe kunnen.

Sollen

De andere reden is dat je soms redelijkerwijs niet meer kunt stoppen. Omdat je al te ver bent gekomen. Omdat je niet eindeloos met mensen kunt sollen. Opnieuw: abstract is iedereen het daar wel over eens. Maar de minister en de regio verschillen van mening waar de grens ligt. Als je huis is geinspecteerd, de ingenieurs de sterkte hebben doorgerekend en je beschikt al over een versterkingsadvies, dan gaat de versterking door. Dat vindt ook de minister. Maar wat doen we met de bijna 1600 huizen die al door de hele molen heen zijn, maar waar al sinds januari de versterkingsadviezen worden vastgehouden?

Ziedaar het verdriet van Appingedam, Delfzijl, Overschild en Ten Boer. Opnieuw vertragen? Hoeveel geduld mogen we vragen van de mensen die al veel te lang weten dat hun huis vermoedelijk niet veilig is? Wat doet het met het vertrouwen in de overheid als alles wat je zeker dacht te weten steeds opnieuw ter discussie wordt gesteld? Het is een bron van onbegrip, frustratie en woede.

Als Brugman

De kamerleden willen van alles weten. Hoe de versterking in de toekomst moet. Hoe het zit met die versterkingsadviezen. Hoeveel geld de regio nodig heeft. En of iedereen in Groningen er hetzelfde over denkt. De voorzitter geeft me vier en een halve minuut om de vragen te beantwoorden. Te kort. Aan de halfronde tafel is slechts tijd voor een half rondetafelgesprek. Maar dat geeft niet. Want we blijven voorlopig wel met ze praten. Als Brugman, als het moet.

Eén gedachte over “Een half rondetafelgesprek”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *