Een rondje om de kerk

Hij kon er grinnikend over vertellen. Over de bezorgde blikken die hij kreeg. En de meewarige opmerkingen. Zo van: het is zeker zijn midlife-crisis. En: wat erg voor zijn vrouw! Toch had hij geen enge ziekte. Hij ging hij alleen maar op pelgrimstocht. Om een tijdje alleen te zijn en zijn hoofd leeg te maken. Over pelgrims bestaan hardnekkige misverstanden. Al eeuwenlang. 

Foto: Menterwolde info


2300 kilometer

Vandaag mocht ik in Groningen een digitaal wandelnetwerk openen. Een netwerk van pelgrimsroutes. De opening ging gepaard met imposante cijfers. Vanaf vandaag bestaan er in Groningen 1300 kilometer pelgrimstochten, in 62 etappes van gemiddeld 21 kilometer. Er is nog eens duizend kilometer in 125 rondwandelingen van gemiddeld acht kilometer. En er zijn acht meerdaagse tochten, verdeeld over in vier regio’s.

Ik kan het ook anders zeggen: ze ontsluiten een landschap dat 3000 jaar oud is. Waarin je ruim honderd kerken kunt bezoeken. Routes langs 75 natuurterreinen, 90 kilometer kustlijn, 20 borgen en 34 voormalige kloosterterreinen. Een enorme hoeveelheid schatten in onze provincie. En het digitale wandelnetwerk voegt er iets belangrijks aan toe: verbindingslijnen. Rode en blauwe wandelroutes op kaartjes. En groene, wanneer je de app downloadt. Samen maken ze een digitaal wandelnetwerk. Niet alleen virtueel, maar ook een spiritueel Pieterpad eigenlijk. Ik mag hopen dat ze de komende jaren dezelfde successen boeken die het Pieterpad al jaren heeft. De lat ligt hoog!  

Briljante eenvoud

Pelgrims zijn een eeuwenoud verschijnsel. Ook in onze regio, als ik tenminste Dokkum (waar Bonifacius het geloof verkondigde) voor het gemak bij onze regio mag scharen. Of onze ‘eigen’ abt Emo, die in 1211 aan zijn tocht naar Rome begon. Bonifacius was op een missie. Abt Emo reisde naar een specifieke heilige bestemming. Aan deze twee vormen van pelgrimeren voegen we nu een nieuwe dimensie toe. Want met 125 wandelroutes die digitaal op te roepen zijn, is er nu ook – na de Nederlandse Spoorwegen – voor pelgrims het rondje om de kerk!

Een kenmerk van briljante gedachten is vaak de schijnbare eenvoud. Waarom hebben we dit niet eerder bedacht? Want het lijkt erg voor de hand te liggen om wandelroutes te maken door cultuurhistorisch, prachtig Groningen. Om het prachtige erfgoed van Groningen te ontsluiten en mensen letterlijk te laten stilstaan bij eeuwenoud cultuurgoed. Geen bocht is toevallig. En het is een misverstand dat je voor de hoogste dichtheid aan romaanse kerken naar Italië zou moeten.

Geheimen verklappen

Want dat is het mooie: in het Groningen van nu kun je nog zoveel Groningen van toen terug vinden. Zeker bij dreigende wolkenluchten, waan je je zo in de middeleeuwen. Een landschap dat er altijd al was en alles al heeft meegemaakt. Wij zijn de eersten niet die voor dit erfgoed verantwoordelijk zijn en naar wij hopen niet de laatsten. Zoals je in de veenkoloniën ziet dat energie winnen voor de rest van het land ook al eerder in de geschiedenis sporen heeft nagelaten in het landschap. Of zoals op een mooie dag het bloeiende koolzaad of de uitgestrekte graanvelden je doen denken aan Sicco Mansholt en De Graanrepubliek. Gek, dat een landschap je dus ook op gedachten over sociaal-economische verhoudingen kan brengen.

Onze samenleving leeft in een razendsnel tempo. De tegenhanger daarvan is, dat mensen behoefte hebben aan rust en ruimte. Behoefte hebben en houden. Voor de één is rust en ruimte een spirituele zoektocht. Voor een ander is een wandeling in de natuur een goede manier voor bezinning. Of om het hoofd leeg te laten waaien.

Zelf ben ik niet zo’n wandelaar. Ik pelgrimeer op de fiets. Maar ik merk het altijd weer: een wijde blik verruimt het denken. In de weidsheid van ons landschap, of juist de coulissen, schuilt veel inspiratie. Zeker als je dat kunt combineren met een bezoek aan een kerk of een klooster. En dat dan onderbroken door koffie met appelgebak, een overnachting op de camping of in een Bed & Breakfast… wie zei er dat pelgrims sober moeten zijn?

Het gloednieuwe digitale platform biedt al die mogelijkheden. Het verleidt mensen om kennis te maken met al het moois dat Groningen te bieden heeft. De ‘golden raand’ is tot nu toe een goed bewaard geheim. Maar vanaf vandaag is het geheim verklapt. Ik wens de initatiefnemers alle geluk. Natuurlijk wens ik ze toe dat iedereen in stilte bij hen kan pelgrimeren. Maar vooral hoop ik dat de digitale pelgrimsroutes veel mensen zullen trekken.