Handhaaft en beschaaft


Elk jaar schrijft de commissaris van de Koning een voorwoord in de almanak van Vindicat. Net als de burgemeester, de rector-magnificus en de bestuursvoorzitter van de Hanzehogeschool. En elk jaar opnieuw komt de almanakredactie het imposante boekwerk in een koetsje aanbieden. Ook vandaag. Maar ik had deze herfst, toen ik het tekstje moest inleveren, wel een lichte twijfel of het een goed idee was om de 189ste editie met een voorwoord te verrijken. De omstandigheden waren er niet echt naar om zoete broodjes te bakken. Dat inzicht, dat ook zelfinzicht is, kun je zien aan de titel van de almanak: ‘Enfin…’. Het woord wordt gepresenteerd als een nieuwe start bij Vindicat. Het is ook te lezen in de bijdragen van mijn collega-voorwoordschrijvers. Geheel in lijn met de naam van Vindicat. Omdat handhaven en beschaven passende thema’s zijn.

Voorwoord

Zoals jullie weten, is ‘Vindicat atque polit’ de latijnse lijfspreuk van jullie studentenvereniging. Het zwaard in het wapen van Vindicat symboliseert het handhaven, de vijl het beschaven. Het idee achter deze spreuk was dat studenten indertijd hun eigen rechten en verworvenheden ten opzichte van de academie en de samenleving moesten beschermen. En zich tijdens hun studietijd op allerlei manieren konden ontplooien, oftewel beschaven. De nieuwe almanak is uit, jaargang 189 maar liefst. Uit dit getal blijkt dat het handhaven meer dan gelukt is. Maar om de vijl is op dit moment nogal wat te doen.

Toen in 1989 de Muur viel, eindigde de Koude Oorlog. Daarna betoogde de Amerikaanse politicoloog Samuel Huntington dat het tijdperk van de ideologie voorbij was. In de toekomst, voorspelde hij, zullen vooral conflicten ontstaan die religieus of cultureel van aard zijn. In zijn standaardwerk ‘Clash of civilizations‘ stelt Huntington dat het concept beschaving, als hoogste graad van een culturele identiteit, steeds nuttiger zal worden om de kans op een conflict in te schatten. En dat de breuklijnen tussen beschavingen de gevechtslinies van de toekomst zijn. Natuurlijk, Samuel Huntington had de mondiale geopolitiek in gedachten toen hij dit schreef. Toch kun je het maatschappelijke debat over studentenverenigingen – over hun rituelen, gewoontes en opvattingen, over hun mores – ook in dit licht bezien.

De maatschappij verwacht dat studentenverenigingen hun vijl bijhouden. Dat zij de tweede betekenis van beschaving ook kennen. Anders ontstaan er inderdaad breuklijnen, die niet meer te overbruggen zijn. En dan ben je al snel niet meer in gesprek, maar praat je over wij en over zij. Voor je het weet, komt dan het zwaard weer in zicht. Maar het gaat er juist om, dat het zwaard in de schede blijft. De vijl, die is uiteindelijk veel belangrijker.

Eén gedachte over “Handhaaft en beschaaft”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *