Daarom beschermen we hem, plannen we om hem heen, en zorgen we dat hij veilig blijft. Mocht iemand denken dat mijn aandacht voor de koning komt door beroepsdeformatie - je bent tenslotte commissaris van de Koning of niet - dan is geruststellend om te weten dat ik destijds watertandend heb gekeken naar de prachtige bingewatchwaardige serie ‘The Queens Gambit’ (nog steeds op Netflix). Het schijnt dat het succes van de serie heeft geleid tot een veel grotere belangstelling voor het schaakspel. Dus ja, ook koninginnen doen ertoe!

• Dít is de reden waarom schaken ineens weer razend populair is, op libelle.nl

Botvinnik, Euwe, Najdorf

En zo relativeer ik vanzelf de kloeke openingszin waarmee ik begon. De koning mag dan centraal staan, dat maakt het belang van torens, lopers, paarden en zelfs pionnen niet kleiner. Soms lijkt een pion onbelangrijk, maar hij kan de weg vrijmaken (of blokkeren) voor een briljante aanval. Zo is het ook in het echte leven: iedereen hier, van grootmeester tot beginner, van vrijwilliger tot organisator, speelt een rol van betekenis. Zonder hen geen toernooi. 

Dat ik nog niet eerder zoveel schaakliefhebbers bij elkaar zag, zegt natuurlijk vooral veel over mij. Groningen heeft een respectabele schaakgeschiedenis. In september 1946 - de stad lag nog in puin - was Groningen zelfs het toneel van het eerste internationale schaaktoernooi na de Tweede Wereldoorlog. Het was 15 maanden nadat de Duitsers hadden gecapituleerd. Het puin was net geruimd. Huizen en winkels moesten met schaarse middelen worden hersteld. Groningers waren bezig met de wederopbouw. En temidden van dat decor kwamen grootmeesters uit de hele wereld hierheen – Botvinnik, Euwe, Najdorf – om op 64 velden een gestileerde oorlog te spelen. 

Groningen leefde op. Cafés zaten vol, mensen stonden buiten om de uitslagen te horen. Er werd zelfs gezegd dat je in de Folkingestraat meer over het Siciliaans kon leren dan in een schaakboek! Of over dame-gambiet natuurlijk. Het toernooi bracht hoop en verbondenheid in een tijd waarin iedereen snakte naar iets positiefs. En kijk: bijna tachtig jaar later doen we dat opnieuw. Schaken verbindt, toen én nu.

Wijsheid en vooruitzien

Nog even en we gaan beginnen. Denk dus goed na voordat u uw koning in gevaar brengt. Want net als in het echte leven is het beschermen van je koning – en alles waar hij voor staat – een kwestie van wijsheid en vooruitzien.

Ik wens iedereen in de ACLO een fantastisch toernooi. Ik begrijp dat ik nu een eerste zet mag doen, in het bijzijn van grootmeester Jorden van Foreest. De angst om fouten te maken leidt tot een conservatieve zet. Creatief worden we een andere keer wel weer. Dus vooruit, daar gaan we. Ik speel e4. De koningspion…