De wereld van mobiliteit verandert in een duizelingwekkend tempo. Het UMCG dat medische goederen vervoert met drones. Stadsbussen die rijden op waterstof, waar water uit de uitlaat komt. Inmiddels zo gewoon dat niemand er nog van opkijkt. Verkeerslichten die praten met auto's. Er wordt gewerkt aan treinen die zichzelf besturen. Wat vijf jaar geleden science fiction was, bestaat nu al of ligt onder handbereik.
Oplossen, niet doorschuiven
En dat moet ook. We zien om ons heen dat de wereld onder hoogspanning staat. Conflicten, druk op het stroomnet, klimaat, tekort aan water, schaarste aan ruimte: het heeft allemaal effecten in onze dorpen en steden. Slimme en groene mobiliteit lost zeker niet al die problemen op, maar is vaak een serieuze stap in een goede richting. Johan Remkes zei het ooit kort en Gronings: 'Problemen zijn om op te lossen, niet om vooruit te schuiven.'
Precies dat. Alleen: slimme en groene mobiliteit maakt zichzelf niet. Daar zijn mensen voor nodig. Mensen die het willen snappen, die het willen bouwen, die er 's ochtends voor opstaan. Bij gemeenten, bij provincies, bij ingenieursbureaus, bij het bedrijfsleven.
Vandaag zag ik een flinke groep van die mensen bij elkaar in een bomvolle Statenzaal. Ze hadden vrienden en familie meegenomen. En soms ook hun werkgevers. De aanleiding was vrolijk: ik mocht hen een certificaat uitreiken. Het was de slotdag van het Opleidingsprogramma Slimme en Groene Mobiliteit Noord-Nederland 2025–2026, de derde editie inmiddels. Fryslân en Groningen organiseren het samen, en deze keer deden er ook Drenten mee. Vaak mensen die totaal ander werk deden. En die besloten het over een andere boeg te gooien.
Handen tekort
De opleiding komt voort uit een landelijk initiatief met een naam die doet denken aan spreadsheets en powerpoints: de Human Capital Agenda Smart Mobility. Maar het idee erachter is simpel. Deel kennis. Haal mensen uit andere vakgebieden binnen, mensen die op zoek zijn naar ander werk, en leer ze de kneepjes van dit werk. Want er is zoveel werk dat we handen tekort komen.
Zes maanden duurde het traject. Drie maanden les, drie maanden in de praktijk. Het begon met persoonlijke ontwikkeling en het vormen van een groep. Daarna kwam het echte werk: verkeerskunde, mobiliteitstransitie, hoe we lopen en fietsen en het OV weer bovenaan krijgen, hoe we mensen verleiden tot ander reisgedrag, hoe we slim met data omgaan. En toen: naar binnen bij een gemeente, provincie of adviesbureau, en laten zien wat je kunt.
Dat is geen kleinigheid. En het werd ook geen kleinigheid voor de deelnemers, toen ze ja zeiden. Voor sommigen van hen betekende het een nieuwe richting kiezen terwijl er thuis ook van alles speelt. Je kinderen, je baan, je hypotheek, een leven dat doorgaat. Het vraagt moed om de bakens te verzetten. En inzet om dat voor elkaar te krijgen. Het vraagt ook iets van de mensen om hen heen. Van de partners die extra boodschappen deden. Van de kinderen die hoorden: 'Papa of mama moet even leren.' Van de vrienden die een avond moesten schuiven. Ik vind dat ze allemaal reden hebben om trots te zijn.
Blik vooruit
De resultaten mogen er ook wezen. Voor een deel van de geslaagden gaat het werk gewoon door op de plek waar ze stage liepen. Voor anderen opent zich nu de deur naar een nieuwe baan, bij een gemeente, provincie of bureau waar ze staan te springen om mensen zoals zij. Antea Group vertelde in de zaal wat het een werkgever oplevert als je zo iemand binnenhaalt.
Het ging vandaag niet alleen over techniek. Natuurlijk ging het ook over voertuigen, 'leefhubs', data en laadpalen. Maar daarachter ligt de vraag hoe we Noord-Nederland bereikbaar, leefbaar en schoon houden voor de mensen die hier wonen. Hoe we dorpen verbonden houden en het platteland leefbaar. Hoe we onze kinderen ook in de stad met een gerust hart naar school kunnen laten gaan. Over snelle verbindingen die landsdelen verbinden (jazeker, de Lelylijn komt er). Slimme en groene mobiliteit is in de kern gewoon: ervoor zorgen dat mensen elkaar kunnen blijven bereiken. Letterlijk.
Dat vergt dat we het stuur in handen houden. De blik ver vooruit. En lang kunnen doorrijden. De geslaagden van vandaag hebben in zes maanden laten zien dat ze dat in huis hebben. En dat op zich is al is een gelukwens waard.
(Bron omslagfoto: @north)