Een foto uit de tentoonstelling

Ondermijning in beeld

Ik vind het ongemakkelijk. Je loopt door het Atrium van het Provinciehuis en plotseling sta je oog in oog met de foto’s van Ondermijning in beeld. Geen vrolijk onderwerp voor een maandagochtend. Toch bleven bezoekers staan. Studenten van NHL Stenden maakten de foto’s in opdracht van de Provincie Fryslân en het RIEC Noord-Nederland. Jong, nieuwsgierig, onderzoekend – precies wat dit thema nodig heeft. Want voor ondermijning geldt: je moet het zien voordat je het kunt aanpakken. Maar hoe zie je iets dat bedoeld is om verborgen te blijven?

Het valt wel mee

Natuurlijk, georganiseerde misdaad bestaat sinds mensenheugenis. Wat is er dan zo bijzonder aan ondermijning? We noemen het ‘ondermijning’ sinds we merkten dat georganiseerde misdaad niet langer netjes buiten de deur blijft. De grenzen vervagen tussen de ‘bovenwereld’ en de ‘onderwereld’. Criminelen gebruiken gewone bedrijven om zwart geld wit te wassen. Een loods op het platteland blijkt ineens een drugslab. Een woningcorporatie verhuurt onbewust een pand waar arbeidsmigranten worden uitgebuit. Jongeren merken dat je met het toppen van hennepplanten of met het bezorgen van pakketjes meer verdient dan met vakken vullen bij de Jumbo. En ergens in een natuurgebied liggen blauwe vaten met drugsafval.

Dat zijn cijfers om van te schrikken.

Toen we er, jaren geleden alweer, mee aan de slag gingen, dacht ik nog: ‘dat valt bij ons wel een beetje mee’. We zien misschien weinig, maar kan komen doordat er weinig te zien is. Maar wie dat denkt, heeft het mis. Uit onderzoek van Pieter Tops en Eppo van der Torre blijkt dat ook hier de lijnen tussen legaal en illegaal dunner worden. Volgens de Politie registreerde onze provincie vorig jaar honderden drugsgerelateerde misdrijven, tientallen gevallen van wapenhandel, milieucriminaliteit en mensenhandel. 

En uit de Monitor Integriteit en Veiligheid weten we dat ook politieke ambtsdragers steeds vaker te maken krijgen met agressie en bedreiging. Bijna de helft van de Groningse burgemeesters, wethouders, gedeputeerden, raads- en statenleden en waterschapsbestuurders gaf aan te maken te hebben gehad met verbale agressie. 24% met bedreiging en agressie. En 5% zelfs met fysiek geweld. Dat zijn cijfers om van te schrikken.

Ondermijning is een veelkoppig monster dat we moeten bestrijden. Dat vraagt om overheidsoptreden. Maar het vraagt ook om een integere overheid die corruptie en fraude aanpakt. Een overheid die weerbaar is tegen intimidatie, agressie en bedreigingen. 

Kijken en handelen

De prijs die we betalen voor wegkijken is hoog. Onze omgeving wordt aangetast. Mensen voelen zich onveilig. En het vertrouwen in de overheid en de democratische rechtsstaat neemt af. Daarom moet ondermijning bij de overheid ‘in beeld’ zijn.

Wie zegt dat Groningen rustig is, kijkt niet goed genoeg. De tentoonstelling dwingt wél tot kijken. Sommige foto’s tonen verlaten panden met gesloten rolluiken; andere een boerderij waar opvallend veel busjes af en aan rijden. Met de QR-code naast elke foto lees je het verhaal erachter. Wat op het eerste gezicht normaal lijkt, blijkt bij nadere beschouwing het decor van illegale handel of uitbuiting. En precies dat is de kracht van dit project. 'Bewustwording' is geen ambtelijke term, het is een menselijke handeling. Je ziet iets wat niet klopt – en besluit er iets mee te doen.

De bestrijding van ondermijning is geen zaak van alleen politie of provincie. Het begint bij inwoners die hun omgeving kennen, die weten wat ‘normaal’ is in hun straat of dorp. Die alert zijn zonder argwanend te worden. Die melden wat niet pluis is, juist omdat ze trots zijn op hun buurt. Wie kijkt, ziet. En wie ziet, kan handelen. In het belang van een leefbaar, veilig en rechtvaardig Groningen.

Persbericht

Fototentoonstelling ‘Ondermijning in beeld’ in het provinciehuis
Hoe herken je signalen van ondermijning? Soms lijken situaties normaal, maar gebeurt er iets illegaals achter de schermen. Criminelen gebruiken dan legale bedrijven of mensen voor hun criminele activiteiten. Om deze situaties herkenbaar te maken, kun je vanaf 3 november de tentoonstelling ‘Ondermijning in beeld’ bezoeken in het Atrium van het provinciehuis in Groningen.

Banken worden misbruikt om geld wit te wassen, er wordt gefraudeerd om subsidies te krijgen, drugs wordt door havens gesmokkeld, vakantieparken worden gebruikt als crimineel hoofdkwartier, ambtenaren en politici worden bedreigd om informatie te geven. Ook brengt de productie en handel van drugs geweld en problemen met zich mee waar ook burgers en ondernemers slachtoffer van kunnen worden.

 

Fototentoonstelling in het provinciehuis 

De realiteit is dat ondermijning door heel Nederland plaatsvindt. Met de tentoonstelling wil de provincie het bewustzijn onder Groningers vergroten en ervoor zorgen dat ze niet kwetsbaar of het slachtoffer worden. De fototentoonstelling toont in woord en beeld in welke vorm je ondermijning tegen kunt komen. De tentoonstelling is tot en met 16 november 2025 te bezoeken tijdens de openingstijden van het provinciehuis in Groningen.

 

Misdaad melden 

Zie jij (mogelijke) signalen van ondermijnende criminaliteit in je omgeving? Meld ze altijd! Bijvoorbeeld bij Meld Misdaad Anoniem: telefonisch via 0800 – 7000, of online via www.meldmisdaadanoniem.nl.