Wie ‘Ter Apel’ zegt, denkt niet aan de Ruiten Aa, het bos of het klooster, niet aan de schoonheid van het landschap, maar aan het overvolle aanmeldcentrum. Daar tonen we vluchtelingen én dorpsbewoners een Nederland dat vooral zijn schouders ophaalt. Permanente crisis, permanente verontwaardiging. En een hardnekkig misverstand: want dit is geen asielcrisis, maar een opvangcrisis. De cijfers zijn bekend en worden netjes bijgehouden door het CBS. Van een 'asieltsunami' is beslist geen sprake. Wel van een systeem dat verstopt zit.
De ‘asielzoekerscentra’ zitten vol met mensen die geen asiel meer zoeken. Mensen die de procedure hebben doorlopen en mogen blijven. Ze zitten vast omdat er geen woning is. En dus stroomt Ter Apel, waar de keten begint, steeds opnieuw over. Het rijk betaalt treurige dwangsommen, maar zou zich moeten houden aan de afspraken. Hier wordt een dorp opgezadeld met een nationaal falen.
Burgemeester Velema ging de slingers nog niet ophangen
De gevolgen zijn zichtbaar en voelbaar. Middenstanders en inwoners hebben overlast en diefstal. Dat wordt versterkt doordat in Ter Apel honderden kansarme asielzoekers verblijven, vaak jonge mannen uit Noord-Afrika. Te veel, te lang, op één plek. Dat is vragen om problemen.
Deze maand kwam minister Keijzer naar Ter Apel. Burgemeester Velema en ik spraken haar over maatregelen. De discussie bleef hangen op iets wat ik zag als een detail: de ‘gratis’ pendelbus tussen station Emmen en het aanmeldcentrum. Het werd een prominent onderwerp. Dagblad van het Noorden publiceerde naar aanleiding van het bezoek een artikel met de kop: ’Keijzer wil geen gratis pendelbus. Maar wat dan wel?’ Die bus is namelijk geen verwennerij, maar een veiligheidsmaatregel. Buslijn 73 is al jaren een risicolijn. Chauffeurs mijden hem, of nemen hun partner mee om zich veiliger te voelen.
Maar de minister wil de bus dus niet. Ook in Provinciale Staten werden verontwaardigde vragen gesteld: waarom asielzoekers gratis vervoer, terwijl onze kaartjes duurder worden? Dat is toch slecht gedrag belonen? Ik snap de reflex. Maar het helpt niet per se bij het vinden van een oplossing. Het alternatief is waarschijnlijk niet goedkoper: meer incidenten, meer politie, meer schade.
Geen oplossing zonder problemen dus. Extra beveiliging op lijn 73, het is nodig. Meer vreemdelingenpolitie ook. En de aankondiging van de minister dat het aantal veiligelanders van 300 in Ter Apel wordt teruggebracht tot 100, klinkt ook goed. Hopelijk lukt het.
Burgemeester Velema ging de slingers nog niet ophangen, zei hij na afloop tegen de media. Want in Ter Apel kennen ze deze uitdrukking ook: eerst zien, dan geloven.
De Stuurgroep Lelylijn bespreekt scenario's